امتحان نهایی
مقالات / راهنمای امتحان نهایی
راهنمای امتحان نهایی · به‌روزرسانی 2026-10-22

تبدیل جمله معلوم به مجهول در زبان انگلیسی دوازدهم؛ راهنمای پاسخ تشریحی

تبدیل جمله معلوم به مجهول در زبان انگلیسی دوازدهم با یک مسیر ثابت انجام می‌شود: مفعول جمله معلوم را پیدا کنید، آن را به ابتدای جمله ببرید، زمان فعل اصلی را تشخیص دهید، شکل مناسب فعل be را در همان زمان بنویسید و فعل اصلی را به قسمت سوم تبدیل کنید. در پایان نیز بررسی کنید که معنای جمله حفظ شده و فاعل قبلی فقط در صورت نیاز با by آمده باشد. دشواری اصلی این مبحث معمولاً حفظ‌کردن فرمول نیست؛ دانش‌آموز ممکن است مفعول را اشتباه انتخاب کند، زمان جمله را هنگام جابه‌جایی اجزا تغییر دهد یا به‌جای قسمت سوم فعل از شکل ساده یا گذشته استفاده کند. بنابراین بهتر است تبدیل را یک عملیات چندمرحله‌ای ببینید و هر مرحله را جداگانه روی کاغذ انجام دهید. هدف این راهنما ساختن پاسخ قابل‌پیگیری است. به‌جای آنکه جمله را یک‌باره و بر اساس حدس بازنویسی کنید، ابتدا نقش اجزا را مشخص می‌کنید، سپس اسکلت مجهول را می‌سازید و در آخر جمله تازه را از نظر دستور و معنا کنترل می‌کنید.

تبدیل جمله معلوم به مجهول در زبان انگلیسی دوازدهم

در جمله معلوم، فاعل انجام‌دهنده کار است و فعل بر کاری دلالت می‌کند که معمولاً روی یک مفعول انجام می‌شود. برای نمونه، در جمله «The students cleaned the classroom»، عبارت The students فاعل، cleaned فعل و the classroom مفعول است. در جمله مجهول، تمرکز از انجام‌دهنده به چیزی منتقل می‌شود که عمل روی آن انجام شده است؛ بنابراین جمله به صورت «The classroom was cleaned by the students» بازنویسی می‌شود.

پیش از هر تبدیلی، از خود بپرسید «چه کسی یا چه چیزی این کار را انجام داده است؟» و سپس بپرسید «کار روی چه کسی یا چه چیزی انجام شده است؟» پاسخ پرسش دوم همان گزینه‌ای است که می‌تواند جایگاه آغازین جمله مجهول را بگیرد. اگر برای فعل، مفعول روشنی پیدا نمی‌کنید، نباید صرفاً با افزودن be و قسمت سوم فعل جمله‌ای ظاهراً مجهول بسازید.

پس از انتقال مفعول، ساختار پایه چنین است: مفعول قبلی، شکل متناسب فعل be، قسمت سوم فعل اصلی و در صورت نیاز by به همراه فاعل قبلی. ضمیرها نیز باید با جایگاه تازه هماهنگ شوند؛ برای مثال، him در ابتدای جمله به he و they بعد از by به them تبدیل می‌شود.

  • فاعل معلوم: انجام‌دهنده عمل
  • مفعول معلوم: دریافت‌کننده عمل و آغازگر جمله مجهول
  • فعل مجهول: شکل مناسب be به‌اضافه قسمت سوم فعل
  • فاعل قبلی: پس از by و فقط در صورت مفیدبودن
  • معنا و زمان: در تبدیل نباید عوض شوند

ابتدا مطمئن شوید جمله قابلیت مجهول‌شدن دارد

همه جمله‌ها را نمی‌توان به شکل طبیعی مجهول تبدیل کرد. شرط عملی این است که فعل جمله مفعول بگیرد. در جمله «Sara opened the window»، می‌توان پرسید «سارا چه چیزی را باز کرد؟» و پاسخ the window است؛ پس تبدیل ممکن است. اما در جمله «Sara arrived early»، فعل arrived مفعولی ندارد. عبارت early نیز قید است و نمی‌تواند به جای مفعول به ابتدای یک جمله مجهول منتقل شود.

برای تشخیص مفعول، فقط به جای واژه‌ها تکیه نکنید. ابتدا فعل اصلی را پیدا کنید و سپس درباره همان فعل سؤال بسازید. در جمله «The teacher explained the lesson carefully»، واژه carefully چگونگی توضیح‌دادن را نشان می‌دهد، اما the lesson چیزی است که توضیح داده شده است. بنابراین پاسخ درست با «The lesson was explained carefully» آغاز می‌شود.

گاهی پس از فعل دو جزء می‌آید و انتخاب عجولانه باعث خطا می‌شود. نقش هر عبارت را از روی ارتباط معنایی آن با فعل بررسی کنید. هدف این نیست که همیشه نخستین اسم پس از فعل را جابه‌جا کنید؛ هدف یافتن دریافت‌کننده واقعی عمل است.

  • فعل اصلی را مشخص کنید.
  • با «چه کسی را؟» یا «چه چیزی را؟» مفعول را بیابید.
  • قید زمان، مکان و حالت را با مفعول اشتباه نگیرید.
  • اگر مفعولی وجود ندارد، از ساختن مجهول اجباری خودداری کنید.

زمان فعل را پیش از جابه‌جایی اجزای جمله ثبت کنید

فعل be در جمله مجهول باید زمان فعل معلوم را حفظ کند. به همین دلیل، پیش از شروع بازنویسی، زمان جمله را کنار آن یادداشت کنید. اگر فعل معلوم در گذشته ساده باشد، از was یا were استفاده می‌کنید؛ اگر در حال ساده باشد، am، is یا are لازم است. در آینده با will، ساختار will be و در حال کامل ساختار have یا has been ساخته می‌شود.

به چند جفت ساختار توجه کنید: «People use this method» به «This method is used» تبدیل می‌شود. «People used this method» به «This method was used» می‌رسد. «People will use this method» نیز به «This method will be used» تبدیل می‌شود. فعل اصلی در هر سه جمله used است، اما جزء کمکی زمان را نشان می‌دهد.

یکی از خطاهای رایج این است که دانش‌آموز با دیدن قسمت سوم فعل، زمان را گذشته فرض می‌کند. قسمت سوم به‌تنهایی زمان را تعیین نمی‌کند. در «is written»، زمان حال است؛ در «was written»، زمان گذشته است؛ و در «will be written»، زمان آینده است. پس برای نام‌گذاری و حفظ زمان باید مجموعه فعل کمکی و فعل اصلی را بخوانید.

  • حال ساده: am، is یا are به‌اضافه قسمت سوم فعل
  • گذشته ساده: was یا were به‌اضافه قسمت سوم فعل
  • آینده: will be به‌اضافه قسمت سوم فعل
  • حال کامل: have یا has been به‌اضافه قسمت سوم فعل
  • فعل‌های وجهی: can، should یا must به‌اضافه be و قسمت سوم فعل

مثال عملی؛ جمله را مرحله‌به‌مرحله بازسازی کنید

جمله «The researchers have collected the information» را در نظر بگیرید. فعل کامل جمله have collected و زمان آن حال کامل است. فاعل The researchers و مفعول the information است. ابتدا مفعول را به ابتدای جمله می‌بریم: «The information ...». چون این عبارت مفرد است و زمان حال کامل داریم، اسکلت فعل مجهول «has been ...» خواهد بود. قسمت سوم collect نیز collected است. نتیجه می‌شود: «The information has been collected by the researchers.»

اکنون جمله «Mary sent the email yesterday» را بررسی کنید. مفعول the email، زمان گذشته ساده و قسمت سوم send برابر sent است. چون مفعول مفرد است، از was استفاده می‌کنیم: «The email was sent by Mary yesterday.» اگر هویت فرستنده برای منظور جمله مهم نباشد، می‌توان نوشت: «The email was sent yesterday.» قید yesterday حذف نشده است، زیرا زمان رخداد را کامل می‌کند.

در یک نمونه دارای فعل وجهی، جمله «Students should follow the instructions» به «The instructions should be followed by students» تبدیل می‌شود. واژه should حفظ شده، پس از آن be آمده و follow به followed تبدیل شده است. نوشتن «should followed» نادرست است، زیرا پس از فعل وجهی در ساخت مجهول به be نیاز داریم.

  • have collected ← has been collected
  • sent ← was sent
  • should follow ← should be followed
  • قیدهای معنادار را پس از تبدیل در جای طبیعی نگه دارید.
  • پس از نوشتن، جمله تازه را یک‌بار از ابتدا تا انتها بخوانید.

قسمت سوم فعل و هماهنگی فاعل تازه را جداگانه کنترل کنید

در فعل‌های باقاعده، گذشته و قسمت سوم معمولاً با ed ساخته می‌شوند؛ اما در فعل‌های بی‌قاعده نمی‌توان فقط به شکل گذشته تکیه کرد. برای نمونه، قسمت سوم write برابر written، قسمت سوم take برابر taken و قسمت سوم choose برابر chosen است. اگر این شکل‌ها را فقط در یک فهرست بلند حفظ کنید، احتمال جابه‌جایی آن‌ها زیاد می‌شود. بهتر است هر فعل را در یک عبارت مجهول کوتاه تمرین کنید؛ مانند «is written»، «was taken» و «has been chosen».

فاعل دستوری جمله مجهول همان مفعول قبلی است و شکل be باید با آن هماهنگ شود. «The book is kept here» مفرد است، اما «The books are kept here» جمع است. همین اصل در گذشته نیز برقرار است: «The window was broken» و «The windows were broken». شکل فاعل قبلی دیگر تعیین‌کننده is، are، was یا were نیست.

ضمیرها را نیز باید متناسب با نقش تازه تغییر دهید. در تبدیل «They invited him»، ضمیر him در جایگاه فاعل تازه به he تبدیل می‌شود و they پس از by به them تغییر می‌کند: «He was invited by them.» اگر فاعل قبلی را حذف کنید، پاسخ طبیعی‌تر «He was invited» خواهد بود.

  • فعل بی‌قاعده را با سه شکل اصلی آن یاد بگیرید.
  • be را با فاعل تازه، نه فاعل جمله معلوم، هماهنگ کنید.
  • ضمیر مفعولی در ابتدای جمله به ضمیر فاعلی تبدیل می‌شود.
  • پس از by از شکل مفعولی ضمیر استفاده کنید.

چه زمانی عبارت by را بنویسیم یا حذف کنیم؟

عبارت by برای معرفی انجام‌دهنده عمل است، اما حضور آن همیشه ضروری نیست. اگر انجام‌دهنده ناشناخته، بدیهی، عمومی یا نامربوط باشد، حذف آن معمولاً جمله را روشن‌تر می‌کند. برای نمونه، در «My bag was stolen»، مهم‌ترین اطلاعات دزدیده‌شدن کیف است و هویت انجام‌دهنده مشخص نیست. افزودن عبارتی مانند by someone اطلاعات مفیدی به جمله نمی‌دهد.

اگر انجام‌دهنده برای فهم پیام مهم باشد، آن را نگه دارید. جمله «The poem was written by Hafez» بدون نام شاعر بخشی از مقصود خود را از دست می‌دهد. همچنین اگر تمرین مشخصاً از شما بخواهد همه اطلاعات جمله معلوم را حفظ کنید، آوردن فاعل قبلی پس از by انتخاب مطمئن‌تری است.

عبارت by را با وسیله انجام کار اشتباه نگیرید. by معمولاً عامل را معرفی می‌کند، در حالی که with می‌تواند ابزار را نشان دهد. هنگام تبدیل، چیزی را به جمله اضافه نکنید که در متن اولیه وجود ندارد؛ فقط اطلاعات موجود را با ساختاری تازه مرتب کنید.

  • عامل مهم و مشخص است: عبارت by را نگه دارید.
  • عامل ناشناخته یا بی‌اهمیت است: می‌توان آن را حذف کرد.
  • by someone معمولاً اطلاعات تازه‌ای نمی‌دهد.
  • قیدها و جزئیات اصلی جمله را بی‌دلیل حذف نکنید.

خطاهای پاسخ را با آزمون بازگشت پیدا کنید

پس از ساخت جمله مجهول، آن را موقتاً به معلوم برگردانید. اگر نتوانید مشخص کنید چه چیزی عمل را دریافت کرده یا چه کسی آن را انجام داده است، احتمال دارد اجزای جمله را نادرست چیده باشید. برای مثال، از «The project was completed by Ali» دوباره به «Ali completed the project» می‌رسیم. زمان، عامل و دریافت‌کننده عمل در هر دو نسخه یکسان‌اند.

سه کنترل کوتاه انجام دهید: آیا پس از be قسمت سوم فعل آمده است؟ آیا شکل be زمان جمله اصلی را حفظ کرده است؟ آیا فاعل تازه از نظر مفرد یا جمع بودن با be هماهنگ است؟ این کنترل‌ها از بازخوانی کلی مؤثرترند، زیرا هر بار فقط یک نوع خطا را هدف می‌گیرند.

برای تمرین، جمله‌های خود را با سه برچسب ثبت کنید: خطای نقش، خطای زمان و خطای شکل فعل. اگر نوشته‌اید «The letters was sent»، خطا مربوط به هماهنگی فاعل جمع با was است. اگر نوشته‌اید «The letter was send»، شکل فعل اصلی نادرست است. اگر به‌جای مفعول، قید را به ابتدای ساختار برده‌اید، باید دوباره نقش اجزای جمله را بررسی کنید.

  • جمله مجهول را یک‌بار به معلوم بازگردانید.
  • فاعل، مفعول و زمان دو نسخه را مقایسه کنید.
  • وجود be و قسمت سوم فعل را جداگانه علامت بزنید.
  • خطا را نام‌گذاری کنید تا تمرین بعدی هدفمند شود.

جمع‌بندی

برای تسلط بر مجهول، هر جمله را به یک معمای کوتاه نقش و زمان تبدیل کنید: چه کسی کار را انجام داده، عمل روی چه چیزی انجام شده و فعل در چه زمانی است؟ سپس فاعل تازه، شکل مناسب be و قسمت سوم فعل را کنار هم قرار دهید. این ترتیب، وابستگی به حدس و حفظ‌کردن نمونه‌های پراکنده را کاهش می‌دهد. در تمرین‌های روزانه، تعداد کمی جمله را با دقت کامل تبدیل کنید و نوع خطای هر پاسخ را بنویسید. اگر بیشتر خطاها مربوط به زمان است، روی تبدیل شکل‌های be کار کنید؛ اگر مشکل در فعل‌های بی‌قاعده است، آن‌ها را داخل عبارت‌های مجهول تمرین کنید؛ و اگر اجزای جمله جابه‌جا می‌شوند، پیش از تبدیل فاعل و مفعول را علامت بزنید. پاسخ خوب فقط جمله‌ای شبیه مجهول نیست؛ جمله‌ای است که ساختار، زمان و معنای نسخه اصلی را دقیق نگه می‌دارد.